ज्ञानी शाहको जन्म जुन १५ १९२३ अर्थात बि. بى اوت بث مباشر स १९८० असार १ मा सल्यानको माल्टा भन्ने ठाउँमा भएको हो । २२ औँ,२४ राज्य हुदाको बेला राजदरबारमा जन्मेकी ज्ञानी १ वर्षको उमेर हुदा नै आमाको निधन भएपछि उनलाई मामाघर काठमाडांैमा उनको बज्यैले ल्याईन । जब उनी ९ वर्षको पुगेकी थिईन त्यतीबेला राणा समुदाय भित्र नै विवाद भएपछि बि क्लासका राणाहरु छरप्रस्ट हुँदा उनी आफ्नो मामाघरको बज्यैँको बहिनी सित भारतको दार्जिलिङ हुदै बनारस पुगिन । भारतको बनारसमा बस्दैगर्दा एकपटक दशैको बेला रातमा जुनको उज्यालो कोठाभित्र आएको देख्दा उनको मनमा जोगीनी बन्ने चाहाना आयो । अनी उनी त्यती नै बेला घरबाट भागेर बनारस बाट कलकत्ता जानको लागी ट्रेनको यात्रा गर्न थालिन । जब विहान ६ बजेतिर पटना स्टेशनमा पुगिन । तब उनको मनमा लाग्यो कि मेरो परिवारले पक्कै पनी मलाई खोज्न आयो होलान भन्ने ठानेर पटनामा उर्लिएर साँझको ट्रेनमा जाने योजना बनाई स्टेशमा उर्लिएर अगाडी बढ्दा एकजना नेपाली चौकिदारलाई देखिन । अनी चौकिदार आएर बहिनी कता जान लागेको भनि भन्दा उनी आफू कलकत्ता साँझको ट्रेनमा जान लागेको बताएपछी ति नेपालीले आफूकहाँ खाना खान जानलाई भनेपछी ति चौकिदार सित गईन । तर पछि थाहा गर्दा त ति चौकिदार बेचविखन गर्ने दलाल पो रहेछन् । त्यही क्र्रममा एकजना ख्रीष्टियान महिलाले उनलाई देखे पछी ति दलाल बाट लुकाएर सुरक्षीत ठाउँ मिसन हस्पीटल पटनामा पठाइदिइन जहाँ उनको श्रीमान डाक्टर थिए । मिसन हस्पीटलमा बस्दा केही दिन उनले स्वीपरको काम गर्न थालिन र पछी गएर उनले डाक्टरको परिवारको निम्ती खाना पकाइदिने काम गर्न थालिन । डाक्टरको परिवार सितको घुलमिल र बाइबलको वचनको प्रभावले उनले येशूमा विश्वास गर्न पुगिन । जुन खाना पकाईदिने काम उनको जातीले गर्न सुहादैनथ्यो त्यो काम उनले विना गुनासो आनन्द साथ गरिन । उनले भनेकीछिन परमेश्वर जान्नुहून्थ्यो कि म उच्च खान्दानमा जन्मेकी हु र म मेरो उच्च खान्दानमा भएको भए उहाँलाई स्वीकार गर्दैनथे । त्यसकारण उहाँले नम्र बनाईदिनुभयो जसकारण आज मैले उहाँलाई चिन्न पाएकी छु । उनी खाना पकाउँदै बाइवलका पदहरु सिमेन्टको भुइमा लेखेर कण्ठ गर्थिन । जसकारण उनले मत्ती र मर्कूसको सुसमाचारको पुस्तक पुरै कण्ठ गरेकी थिईन । उनले १८ अगस्त १९४३ मा पानीको बप्तीष्मा युनियन ब्याप्टीस्ट चर्चमा लिईन । त्यसपश्चात उनी १ वर्षको लागी बाइबल तालिम गर्न कलकत्ताको सेरामपूरमा गईन । बाइबल तालीम पुरा गरेर फर्केपछी उनी नर्सिङ पढ्नको लागी बिएमएस हस्पीटल भिवानीमा गईन । २ वर्षको नर्सिङ पढाई पश्चात जसीधी भन्ने ठाउँमा हस्पीटलमा काम गर्न थालिन । साथै उनले त्यहाँ वचनको शिक्षा पनी सिकाउन थालिन । उक्त हस्पीटलमा काम गर्दैगर्दा उनलाई टि.बी लाग्न पुग्यो जसकारण उनलाई उपचारको निम्ती नयाँ दिल्लीको अलमोरा भन्ने ठाउँमा दुई वर्षको लागी पठाइयो । तर टि. هل الربح من الانترنت حقيقي ويسترن يونيون مول العرب बी निको हुदा पनी उनलाई ज्वरो आउन चाहीँ कहिल्यै छोडेन । अनि डाक्टर पनि ख्रीष्टियान भएकोले डाक्टर आएर सर्धै भन्ने गर्थे शाह जी अरु सब कुरा ठिक भयो तर यो ज्वरो चाहीँ निको भएन तपाई र परमेश्वर विच के कुरा भइरहेको छ हो । त्यो समय उनले नेपालको बारेमा पत्रीकामा पढ्ने गर्थिन नेपालको अवस्था त्यतीबेला एकदम खराब थियो । जसकारण उनको नेपाल आउने इच्छा त थिएन । तर एकदिन उनले प्रभू सित भनिन प्रभू म निको भए भने नेपाल जान्छु । जब उनले त्यो कुरा प्रभू सित प्रतिज्ञा गरिन उनको २ वर्ष देखी लगातार आएको ज्वरो अर्को दिन बाट निको भयो । त्यहाँ निको भए पछी उनी पटना फर्किइन । अनि डाक्टर र आफ्नो साथीहरुलाई नेपाल जाने कुरा बताईन तर उनको साथीहरु र डाक्टरहरुले नेपाल नजाउ त्यहाँ त अहिले ख्रीष्टियानहरु प्नि छैनन् । तिमीलाई गाह्रो हुन्छ भने तर उनले नेपाल जाने नै निर्णय गरेपछी उनी सन १९५३ मा नेपाल आएर पोखरामा नेव डिस्पेन्सरीमा नर्सको रुपमा काम गर्न थालिन ।
पछी गएर नाम परिवर्तन भई ( आइ एन एफ ) हुन पुग्यो । उनी फेरी सन १९५५ देखी युनाइटेड मिसन नेपालमा ५ वर्ष काम गरिन । नेपाल र इन्डीया गरी १८ वर्ष मिसनको काम पश्चात उनी सैनिक हस्पीटलमा सिनियर नर्सको रुपमा काम गर्न थालिन । उनी नेपाली सेनामा प्रवेश गर्ने पहिलो नेपाली महिला र पहिलो महिला क्याप्टेन बन्न पुगिन । उनी एलिजावेथ फ्राक्लीन र दार्जिलिङबाट आएका रोवर्ट कार्थक लगायतका अन्य मिसिनरीहरु सित डिल्ली बजारमा संगती गर्थिन । उनीले धेरै मानिसहरुलाई प्रभूमा डो¥याउने साथै मण्डली स्थापना गर्ने कुरामा सहयोग गर्ने काम गर्थिन । हाल नेपाल इसाई मण्डली ज्ञानेश्वर मण्डली यहाँ सम्म आउनमा पनी उनको महत्वपुर्ण योगदान छ । उनले आफ्नो घर सानेपामा पनी ज्ञानेश्वर चर्चको छोरी मण्डली पनि स्थापना गरेकी थिईन । उनले सामाजीक काम र सुससमाचारीय काम सुदुर पश्चीमको टिकापूर भन्ने ठाउँमा पनि लामो समय काम गरिन । यसरी नेपाल र नेपाली इसाई समुदायमा महत्वपुर्ण योगदान पु¥याएकी ज्ञानी ८ डिसेम्बर २०१२ मा ८९ वर्षको उमेरमा टिकापूरमा प्रभूमा विश्राम लिइन ।

स्रोत ः https://en.wikipedia.org/wiki/Gyani_Shah